İslam düşünce tarihindeki dönüm noktalarından birini temsil eden fakih, kelamcı, mutasavvıf. 1056 yılında Tûs’ta doğdu. Meşhur sûfî Ahmet el-Gazzâlî’nin ağabeyidir. İlk öğrenimini kardeşi ile birlikte Tûs’ta aldı. Daha sonra Nîşâbûr’daki Nizâmiye Medresesi’nde meşhur Eş‘arî kelamcısı İmâmü’l-Haremeyn Cüveynî’nin öğrencisi oldu. Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah ve sadrazamı Nizâmülmülk ile yakın ilişki kurdu. 1091 yılında Bağdat’taki Nizâmiye medresesine başmüderris olarak görevlendirildi. Aynı zamanda Bağdat’taki Abbâsî halifesi Muktedî-Biemrillâh ile de iyi ilişkiler geliştirdi. İslam dünyasının en etkili âlimlerinden sayıldığı dönemde (1095) yaptığı muhasebe sonucunda Bağdat’taki resmî görevinden aniden ayrılarak şehri terk etti. Önce Şam’a ardından Kudüs’e gitti. Hac görevini yerine getirdikten sonra memleketi Tûs’a döndü ve tasavvufî hayat tarzını benimsedi. Küçük bir medrese ve hankâh kurarak burada ders vermeye devam etti. 1106 yılında Nîşâbûr’daki Nizâmiye Medresesi’nde yeniden resmî olarak ders vermeye başladı. 1111’in Aralık ayında Tûs’ta vefat etti. Müslüman âlimler ve toplumlar üzerinde büyük etkileri olan onlarca eserinden bazıları şunlardır: İhyâü Ulûmi’d-dîn, Kimyâ-yı Sa‘âdet, el-Müstasfâ fî ‘ilmi’l-usûl, Tehâfütü’l-felâsife, el-Münkız mine’d-dalâl, Mîzânü’l-amel, Mi‘yârü’l-‘ilm, Mişkâtü’l-envâr, Cevâhirü’l-Kur’ân, el-İktisâd fi’l-i‘tikâd.