Page 18 - VakıfBank Kültür Yayınları - Kitap Özetleri
P. 18
Osmanlı İstanbulu’nda Sarraflar
Hüseyin Al & Şevket Kamil Akar
İKTİSAT
Eser Adı: Osmanlı İstanbulu’nda Sarraflar
Yazar: Hüseyin Al & Şevket Kamil Akar
Dizi Adı: İktisat
İlk Basım Tarihi: Ocak 2026
Sayfa Sayısı: 440
Kitap Boyutları: 15,5 cm x 24 cm
Arka Kapak Yazısı
Osmanlı para ve finans tarihinin en önemli
aktörlerinden biri kuşkusuz sarraflardır. Bu konuda
çok sayıda çalışma yapılmış olmasına rağmen, birkaç
nitelikli istisna dışında, sarrafların Osmanlı finans
sisteminde üstlendikleri rollerin önemiyle orantılı
biçimde ele alınmadığı görülmektedir. Gerek popüler
tarih anlatılarında gerekse akademik çalışmalarda,
mesleğin teknik ve kurumsal boyutlarına yeterince
hâkim olunmadan yapılan değerlendirmeler, sarraf
figürünü indirgemeci bir stereotipe dönüştürmüştür.
Anakronizme dayalı ve ideolojik yaklaşımların hâkim
olduğu bu literatür, sağlam temellere oturtulmadan
inşa edilen bir yapının hızla yükselmesine
benzemektedir.
18. yüzyıldan itibaren giderek artan bir öneme
sahip olan İstanbul sarrafları, Tanzimat Fermanı ile
iltizam sisteminin kaldırılması sonrasında derin bir
Kısa Özet sarsıntı yaşamış; bu süreci atlatamayarak yerlerini
Osmanlı İstanbulu’nda Sarraflar, Osmanlı dış ticaret dünyasından doğan Galata bankerlerine
İstanbul’unda sarrafların para ve finans sistemi bırakmışlardır. Ancak bankerlerin 19. yüzyılın ikinci
içindeki rolünü inceleyen bir iktisat tarihi yarısına ait arşiv belgelerinde ve dönemin basınında
çalışmasıdır. Kitap, özellikle 18. ve 19. yüzyıllarda sıklıkla “Galata sarrafları” olarak anılması, bu iki
sarrafların devlet maliyesi, vergi sistemi ve ticaretle grubun aynı meslek zümresine mensup olduğu
olan ilişkilerini analiz eder; ayrıca Tanzimat sonrası yönünde yanıltıcı bir algı yaratmıştır. Bu algı ise,
değişimle birlikte bu grubun öneminin azalmasını ve zaten sorunlu temeller üzerine kurulu olan anlatının,
yerlerini Galata bankerlerine bırakmalarını ele alır. farklı bir çatıyla örtülmesiyle sonuçlanmıştır.
Böylece eser, Osmanlı finans yapısında sarrafların VakıfBank Kültür Yayınları tarafından Osmanlı
kim olduklarını ve ekonomik sistemde nasıl bir işlev İstanbulu’nda Sarraflar adıyla yayımlanan bu
gördüklerini açıklamayı amaçlar. çalışma, yanlış temel üzerine kurulan binayı yeniden
dönüşüme sokarak sarraf literatürünü sağlam
temeller üzerine inşa etmeyi, daha özelinde İstanbul
sarraflarının kimler olduğunu açık bir şekilde ortaya
koymayı hedeflemektedir.
3
