Page 21 - VakıfBank Kültür Yayınları - Kitap Özetleri
P. 21
Bir Osmanlı Paşasının Portresi
Hicaz Valisi Ahmed Râtib Paşa (1846-1913)
Mehmet Korkmaz
TARİH
Eser Adı: Bir Osmanlı Paşasının Portresi
Hicaz Valisi Ahmed Râtib Paşa (1846-1913)
Yazar: Mehmet Korkmaz
Dizi Adı: Tarih
İlk Basım Tarihi: Temmuz 2025
Sayfa Sayısı: 296
Kitap Boyutları: 12,5 cm x 19,5 cm
Arka Kapak Yazısı
Osmanlı İmparatorluğunun çalkantılı son asrında, bir
devlet adamının portresi… Kaptan-ı Derya Mahmud
Paşa’nın oğlu olan Ahmed Râtib, Bahriye Mektebi’ndeki
başarısıyla babasının izinden gitti. II. Abdülhamid’in
tahta çıkışıyla sarayın bendegân zümresine dâhil oldu.
Padişahın güvenini kazanarak çok kısa süreliğine de
olsa önce bahriye nazırı ardından Osmanlı’nın stratejik
vilayetlerinden Hicaz’a vali olarak atandı. 15 yıl gibi uzun
bir süre görev yaptığı vilayette Mekke emirleri, bedevi
şeyhleri ve merkezî hükümetle kurduğu karmaşık ilişkiler,
Paşa’yı hem güçlü bir idareci hem de kimi eleştirilerin
odağı hâline getirdi. Müşir Ahmed Râtib Paşa’nın hayat
hikâyesini merkeze alan bu eser, aynı zamanda geç
dönem Osmanlı bürokrasisinin, merkez-taşra ilişkilerinin,
hilafet siyasetiyle şekillenen Hicaz idaresinin ve bu
Kısa Özet dönemin dış politika gerilimlerinin bir panoraması. İngiliz
Bu eser geç Osmanlı döneminin önemli devlet nüfuzu karşısında Mekke emirleriyle kurulan kırılgan
adamlarından Ahmed Râtib Paşa’nın hayatını, görevlerini ittifaklar, hac organizasyonları, demiryolu projeleri, telgraf
ve düşünce dünyasını ele alan biyografik nitelikte bir hattı tartışmaları ve İttihad-ı İslâm siyasetinin Hicaz’daki
çalışmadır. Kitap, özellikle Ahmed Râtib Paşa’nın Hicaz
Valiliği dönemine odaklanarak, Osmanlı’nın merkez-taşra yansımaları, Paşa’nın görev süresinde İmparatorluğun
ilişkileri, modernleşme çabaları ve Mekke-Medine gibi karşılaştığı yapısal sorunların izdüşümleri olarak bu
kutsal bölgelerde yürütülen idari politikaları ayrıntılı bir anlatıda yerini buluyor.
şekilde inceler. Paşa’nın yazışmaları, raporları ve dönemin
kaynakları üzerinden, hem kişisel portresi hem de Osmanlı Bir Osmanlı Paşasının Portresi: Hicaz Valisi Ahmed Râtib
bürokrasisinin işleyişi okuyucuya sunulur. Eser, yalnızca Paşa (1846-1913), titizlikle derlenmiş arşiv belgeleri,
bir şahsiyet incelemesi olmakla kalmayıp aynı zamanda 19. hatırat türü eserler ve dönemin basın kaynakları ile örülen
yüzyıl sonu Osmanlı taşra yönetimi ve Hicaz bölgesindeki bir biyografi, sadece bir valinin değil, bir devrin hikâyesi…
Osmanlı hâkimiyeti hakkında da değerli bilgiler sağlar.
Akademik bir titizlikle kaleme alınan bu çalışma, tarih
meraklıları ve Osmanlı idare yapısını derinlemesine
anlamak isteyenler için önemli bir kaynaktır.
8