Page 21 - VakıfBank Kültür Yayınları - Kitap Özetleri
P. 21
Bilimsel Bir Gerçeğin Doğuşu
ve Gelişimi
Düşünce Tarzı ve Düşünce Kolektifi Teorisine Bir Giriş
FELSEFE Ludwik Fleck
Eser Adı: Bilimsel Bir Gerçeğin Doğuşu
ve Gelişimi
Düşünce Tarzı ve Düşünce Kolektifi Teorisine
Bir Giriş
Yazar: Ludwik Fleck
Çevirmen: Elif Hilal Fertellioğlu
Dizi Adı: Felsefe
İlk Basım Tarihi: Ocak 2026
Sayfa Sayısı: 256
Kitap Boyutları: 12,5 cm x 19,5 cm
Arka Kapak Yazısı
Ludwik Fleck’in Bilimsel Bir Gerçeğin Doğuşu ve
Gelişimi kitabı 1935’te yayımlansa da Thomas
Kuhn’un Bilimsel Devrimlerin Yapısı’na yazdığı meşhur
önsözde ona atıf yapmasıyla yeniden keşfedilmiştir.
Bu sayede Fleck, Kuhn ve Popper gibi popüler
figürlerin öncesinde yer alan, çağdaş bilim teorisinin
en etkili figürlerinden biri hâline gelmiştir.
Fleck’e göre bilim, taşların üst üste konduğu doğrusal
bir birikimle ilerlemez. Bilimsel değişim, bir toplumdaki
hâkim düşünce tarzlarının yavaş ama sürekli
dönüşümüyle belirlenir. Bu düşünce tarzları tarihsel
olarak olgunlaşır, toplumsal koşullara tabidir ve
Kısa Özet onları taşıyan insan topluluklarıyla âdeta bir “yumak”
Bilimsel Bir Gerçeğin Doğuşu ve Gelişimi, bilimsel meydana getirir. Fleck’in kavramsallaştırmasıyla
gerçeklerin yalnızca deney ve gözlemlerle değil, düşünce kolektifleri yeni problemlerin görülmesine
bilim insanlarının içinde bulunduğu toplumsal ve ve işlenmesine imkân tanıyan dinamik alanı yaratır.
düşünsel çevre tarafından da şekillendiğini savunur. Kuhn’un kesintili devrimlere dayalı modelinin aksine,
Ludwik Fleck, “düşünce kolektifi” ve “düşünce tarzı” Fleck sürekli işleyen bir kolektif yeniden-biçimlenme
kavramlarıyla bilimsel bilginin tarihsel ve toplumsal görür. Bu kolektifin varsayımları, üyelerini çoğu kez
süreçler içinde oluştuğunu açıklar. onlar farkında bile olmadan değiştirmektedir.
Elinizdeki kitap yalnızca bilim tarihine dair bir
inceleme değil, düşüncenin toplumsal örgütlenişine
ve bilginin nasıl mümkün olduğuna dair eskimeyecek
bir manifesto ve “gerçek”in kolektif doğasını yeniden
düşünmeye davet ediyor…
6
